کد خبر: 1144

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۰۸/۲۰ - ۱۱:۴۱

چای

  چای مقدمه:  چای محصولی بود که محمد میرزای چایکار با فداکاری فراوان آن را از هندوستان به ایران آورد تا با کشت و تولید آن تا حد بی نیازی سبب شود ارز کشور بابت برگ درختی به خارج نرود. اما پس از گذشت بیش از ۱۰۰ سال اکنون یک منظره را می بینیم. واردات […]

 

چای

مقدمه:  چای محصولی بود که محمد میرزای چایکار با فداکاری فراوان آن را از هندوستان به ایران آورد تا با کشت و تولید آن تا حد بی نیازی سبب شود ارز کشور بابت برگ درختی به خارج نرود. اما پس از گذشت بیش از ۱۰۰ سال اکنون یک منظره را می بینیم. واردات و واردات و واردات و آن هم با چه مبالغی.
شکی نیست که محدودیت سطح کشت چای و عدم هماهنگی میزان تولید داخلی با نیاز مصرفی کشور یکی از عوامل موثر در این زمینه بوده است. اما از این هم نمی شود گذشت که در همان سطح محدود بایستی از سرمایه های صرف شده و نیرو و شوق عوامل فعال در این حوزه حمایت معقول به عمل آید..
تولید

معمولا تولید چای با جوانه زدن بوته های چای از ابتدای اردیبهشت هر سال آغاز می شود و شش ماه (تا پایان مهر ماه) ادامه پیدا می کند. این یکی از تفاوت های مهم چای با دیگر محصولاتی است که از سیاست خرید تضمینی تبعیت می کنند. محصولات دیگر مانند گندم و چغندر یا ذرت محصول معینی دارند که در زمان مشخصی می رسد و برداشت می شود؛ اما وضعیت چای مشخص نیست. چون آن چه این گیاه از آن تشکیل شده برگ سبز است و آن چه از آن برداشت می شود نیز برگ سبز است. بنابراین باید این طور گفت که دولت شش ماه با محصول چای زندگی می کند. هر حادثه ای، هر افزایش یا کاهش محصولی به واسطه حوادث طبیعی و غیر طبیعی بر جریان خرید تضمینی اثر می گذارد و آن را دچار تنش می کند.
با این حال درسال ۱۳۹۵ به دلیل مناسب بودن نزولات آسمانی و اجرای عملیات هرس در باغ های چای در دو سال قبل و مصرف مطلوب کودهای مغذی شاهد افزایش بی سابقه محصول  بودیم. چندان که مقدار تولید به بالاترین حد از سال ۱۳۸۹ تاکنون و به عدد۱۴۰ هزار تن  برگ سبز چای رسید. این رقم معادل تولید ۳۱۵۰۰ تن چای خشک است. درسال ۱۳۹۴ مقدار تولید برگ سبز حدود ۸۷ هزار تن و تولید چای خشک حدود ۲۰هزار تن بود. افزایش تولید امسال می تواند نوید بخش رونق اقتصادی چای و پایداری مناطق روستایی باشد.

واردات

با توجه به این که نیاز اصلی کشور به چای از طریق واردات تامین می شود. بنابراین ابتدا به بررسی آمار آن می پردازیم
طبق اعلام گمرک ایران درشش ماه نخست سال ۱۳۹۵ حدود ۱۲۷۴۳ تن چای به ارزش ۵۸٫۷ میلیون دلار از کشور های مختلف وارد شده است. این یعنی ما هر کیلوگرم چای خارجی را به طور متوسط ۴٫۶ دلار خریده ایم.
هند با ۶۱۰۰ تن، سری لانکا با ۵۳۷۵ تن و کنیا با ۵۴۴ تن رتبه های اول تا سوم را در اختیار دارند. البته با توجه به این که کشورهای هند و سری لانکا از اصلی ترین کشورهای تولید چای هستند با چیز عجیبی مواجه نیستیم. اما نگاهی به آمار واردات شش ماه سال گذشته بیندازیم. بر اساس آمار گمرک ایران در شش ماه اول

سال ۱۳۹۴ اندکی بیش از ۲۴۰۰۰ تن چای  به ارزش ۱۱۴ میلیون دلار وارد کشور شد. یعنی سال گذشته قیمت چای وارداتی به طور متوسط کیلویی ۴٫۷۵ دلار بوده است. بنابراین هم در میزان واردات هم در قیمت و

 

ارز پرداختی کاهش زیادی اتفاق افتاده است. با این که کاهش ۵۰ درصدی واردات از این آمار هویدا است اما مشخص نیست آیا در مسیر واردات اشکالی ایجاد شده یا افزایش تولید و مصرف چای داخلی باعث این کاهش

 

شدید واردات بوده است. در سال گذشته ایران از هند ۱۱۴۵۰ تن چای به قیمت کیلویی ۴٫۶ دلار، از سری لانکا ۸۸۲۴ تن به قیمت کیلویی ۵ دلار و از امارات عربی متحده ۱۲۳۴ تن چای به ارزش ۴٫۵ دلار وارد کرد. اما امسال از امارات فقط ۱۵۱ تن چای وارد شده است.
مقدار واردات چای سبز در سال ۹۵ حدود ۱۱۵ تن  است که از چین و هند وارد شده اند. در سال ۱۳۹۴مقدار واردات چای سبز ۲۶۸ تن بود که در این بخش هم شاهد کاهش واردات در مدت مشابه هستیم.
از نکات قابل توجه در آمار واردات شش ماه نخست سال ۹۴ و ۹۵ ذکر بندر آزاد چابهار در قسمت مبدا ورود است. در حالی که قاعدتا باید این چای ها با عنوان کشوری که چای را به این بندر آورده ثبت می شد. مورد دیگر ورود چای از کشور اسلواکی در سال ۱۳۹۴ به میزان ۳۱٫۵ تن به قیمت بسیار گران هر کیلو ۵٫۵ دلار است. صرف نظر از این که اسلواکی اصلا چایکاری ندارد و تنها یک شرکت هندی بر بازار چای این کشور تسلط دارد باز جای این سئوال است که ما به چه علت از اسلواکی آن هم با این قیمت گزاف چای وارد کرده ایم. اگر چای وارد شده از اسلواکی در اصل هندی است؛ کشور هند هم به ما نزدیک تر است هم در فروش چای به ما مشتاق تر
از نکات مهم دیگر قیمت خرید چای وارداتی است که هم در سال ۱۳۹۴ هم ۹۵ رقم های بسیار بالاتری از عرف جهانی را نشان می دهد. در حال حاضر قیمت جهانی چای طبق شاخص سازمان فائو حدود ۲٫۸ دلار به ازای هر کیلو است. البته بخش اعظم چای سیاه تولیدی در جهان از نوع سی تی سی است که قیمت ان کمتر از چای ارتدوکس است که بخش اعظم چای وارداتی ما را هم تشکیل می دهد. با این حال قیمت های اعلامی توسط سازمان چای هند و سری لانکا با قیمت های ثبت شده در گمرک هم خوانی ندارد. به طور مثال  سازمان چای هند، قیمت چای فروخته شده به ایران را ۳٫۸۴ دلار اعلام کرده است.
آخر از همه این که طی سفری که چند سال قبل رئیس هیئت مدیره اتحادیه تولید کنندگان، بازرگانان و صنایع بسته بندی چای کشورمان به دعوت سازمان چای هند به این کشور داشتند؛ در مقدمه کتابی که به این مناسبت رونمایی شد نوشتند که «بالغ بر ۱۰ سال طرف های تجاری هند و سیلان را به سرمایه گذاری در بازار ایران ترغیب نمودم و دوستان سری لانکایی پیام خیرخواهانه اینجانب را دریافت کردند…اکنون برآنم تا دوستان هندی خود را نیز به این مهم تشویق نمایم» (راهنمای چای هند و ایران. صفحه ۱۶)
از آماری که ذکر کردم مشخص می شود هند پس از مدت طولانی که بازار چای ایران در اختیار سری لانکا بود موفق به پیشی گرفتن از رقیب خود شده است. این نکته با توجه به وضعیت مبهم آینده صنعت چای هند که با چالش کاهش قیمت جهانی چای، ورود رقبای جدی مانند کنیا و بالا رفتن هزینه تولید و کاهش مصرف چای در این کشور رو به روست؛ حائز اهمیت و درخور بررسی است. سیاست صادرات چای هند از فروش مقدار زیاد به چند کشور به فروش مطمئن و تضمین شده چای (ولو در مقادیر کم) به بازارهای هدف تغییر یافته است. خصوصا کشور ما که از مصرف کنندگان و طبعا خریداران اصلی چای در جهان است و به عکس دیگر خریداران چای هند که به شرط کاهش قیمت از آن چای می ­خرند؛ مشتری خوبی برای چای هند به شمار می ­آید.
 

 

صادرات

اما صادرات چای از ایران که با توجه به محدودیت تولید و واردات چای با قیمت های گزاف کمی غریب می نماید. نگاهی به آمار گمرک نشان می دهد در شش ماه اول سال ۱۳۹۵ مقدار ۳۹۸۷ تن چای به ارزش ۵٫۲ میلیون دلار صادر شده است. یعنی ما با قیمت متوسط کیلویی ۱٫۳ دلار چای صادر کرده ایم.کشور های تاجیکستان با خرید ۱۲۵۵ تن چای به قیمت کیلویی ۱ دلار، ازبکستان با خرید ۹۹۴ تن به قیمت کیلویی ۱٫۵ دلار، ترکمنستان با ۴۷۳ تن به قیمت کیلویی حدود ۱٫۵ دلار و افغانستان با ۲۳۵ تن به قیمت کیلویی ۱٫۴ دلار در رتبه های اول تا چهارم هستند. اکثر چای صادراتی ما (به استثنای چای های کیسه ای) با این قیمت فروش رفته اسست. جز چای صادراتی به کشور ترکیه که مقدارش ۲۳۰ تن و قیمتش کیلویی ۳٫۱ دلار است.
اما معما این جا است که در سال ۱۳۹۴ و در شش ماه اول آن کشورمان ۱۲۰۴۴ تن چای به ارزش ۱۹٫۵ میلیون دلار صادر کرد. یعنی کیلویی ۱٫۶ دلار.
در سال ۱۳۹۴، کشورهای ترکیه با خرید ۷۸۵۸ تن چای به قیمت کیلویی ۱٫۹۲ دلار، تاجیکستان با خرید ۷۵۸ تن چای به قیمت کیلویی ۱٫۱ دلار، عراق با  خرید ۵۰۵ تن چای به قیمت کیلویی ۱ دلار و روسیه با ۴۶۹ تن (کیلویی ۱ دلار) مهم ترین خریداران چای ایران بودند. شگفت آن که در سال ۱۳۹۴ مقدار ۴۲۸ تن چای به قیمت کیلویی ۸۰ سنت به هندوستان صادر شد. قیمت چای صادراتی به ازبکستان (۴۱۱ تن) کیلویی ۱ دلار و آلمان (۳۹۷ تن ) کیلویی ۷۸ سنت بوده است. این در حالی است که فروش چای به قیمت های کیلویی ۴۰ سنت نیز در آمار گمرک قابل مشاهده است.
اکنون این سئوال مطرح می شود که اولا این کاهش بی سابقه صادرات (با توجه به تولید فراوان سال جاری) نشانه چیست؟ آیا می توانیم با افتخار آن را نشانه افزایش مصرف چای داخلی در کشور بدانیم؟
ثانیا فروش چای با قیمت های حدود یک دلار چه توجیهی دارد و اساسا چگونه ممکن است.؟ برخی می گویند چای های صادراتی ایران تنها چای عبوری است. یعنی با واسطه ایران از کشور مبدا به مقصد می رسد که قیمت های ثبت شده در مبادی ورودی (حدود ۴٫۶ دلار) و خروجی (حدود ۱٫۱ دلار) چنین مطلبی را تایید نمی کنند.
اما اگر چای صادراتی از تولید خودمان است پس این قیمت های بسیار نازل را چگونه باید توجیه کرد؟ آن چه که مسلم است هیچ ارزانی بی حکمت نیست و این چای ها (به استثنای معدودی) نمی توانند از چای های با کیفیت باشند. با این همه و با توجه به قیمت های خرید تضمینی چای در سال ۹۴ (هر کیلو چای درجه ۲ کیلویی ۱۲۱۰۰ ریال) و امسال (هر کیلو چای درجه ۲ کیلویی ۱۳۷۳۴ ریال) و این که هر کیلو چای خشک از ۴٫۴۵ کیلوگرم برگ سبز به دست می آید؛ هیچ هم خوانی بین قیمت تمام شده چای تولید سال و چای های صادراتی نمی بینیم. بنابراین تنها پاسخ این سئوال این است. با توجه به پرداخت بخش اعظم بهای برگ سبز چای به وسیله دولت در واقع قیمت تولید چای خیلی کمتر تمام می شود؛ آن قدر که بشود آن را صادر کرد و حتی به کشوری مانند ترکیه که تعرفه واردات چای آن ۱۴۵ درصد قیمت است؛ صادر کرد و این تعرفه را بی اثر ساخت. در واقع دولت به طور غیر مستقیم در حال پرداخت یارانه صادراتی است. اما چرا باید این یارانه به مصرف کننده خارجی برسد و چرا چایی که برای تولید آن در داخل زحمت ها کشیده می شود در داخل به همین قیمت ها به فروش نرسد. در حال حاضر قیمت یک کیلو چای خارجی در بازار به طور عمده کیلویی ۲۵۰۰۰۰ ریال و در بسته بندی در مرز ۴۰۰۰۰۰ ریال است.

 

درسال ۱۳۹۵ به دلیل مناسب بودن نزولات آسمانی و اجرای عملیات هرس در باغ های چای در دو سال قبل و مصرف مطلوب کودهای مغذی شاهد افزایش بی سابقه محصول بودیم. چندان که مقدار تولید به بالاترین حد از سال ۱۳۸۹ تاکنون و به عدد۱۴۰ هزار تن برگ سبز چای رسید. این رقم معادل تولید ۳۱۵۰۰ تن چای خشک است. درسال ۱۳۹۴ مقدار تولید برگ سبز حدود ۸۷ هزار تن و تولید چای خشک حدود ۲۰هزار تن بود.
بزرگ‌ترین صادرکنندگان چای در جهان

 

کنیا با ۳۹۶ هزار و ۶۴۱ تن
شاید باور نکنید ولی کشور آفریقایی کنیا در جایگاه اول فهرست صادر کنندگان چای در جهان قرار دارد. ۱۱۱ هزار هکتار از مزارع چای این کشور ۸۰ درصد چای جهان را تولید می کند . البته این کشور فقط ۲۸ درصد بازارهای جهانی را در اختیار دارد و درآمد سالانه آن از صادرات چای به ۸۵۸ میلیون دلار می‌رسد.

 

سریلانکا با ۳۱۸ هزار و ۳۲۹ تن
حتما نام چای سیلان را شنیده‌اید. سریلانکا کشوری کوچک در آسیای جنوب شرقی است که مرغوب‌ترین چای جهان را تولید می‌کند. از سال ۱۸۴۷ این کشور به کشت چای روی آورده و در حال حاضر سالانه نزدیک به یک میلیارد و ۴۸۰ میلیون دلار از این محصول کسب درآمد دارد که ۲ درصد تولید ناخالص داخلی سیلان است. ۶۰ درصد چای سیلان صادر می‌شود.

 

چین با ۲۹۹ هزار و ۷۸۹ تن
مصرف چای در چین از اهمیت ویژه ای برخوردار است و همین چین را به بزرگترین تولید کننده چای در جهان تبدیل کرده است. چین از دهه ۱۸۸۰ بازار چای جهان را در اختیار دارد و ۳۵ درصد چای مورد نیاز جهان را تأمین می کند . درآمد این کشور پهناور از صادرات چای سالانه به ۹۶۵ هزار دلار می‌رسد.

 

هندوستان با ۲۰۳ هزار و ۲۰۷ تن
۲۳ درصد چای جهان را تولید می کند و درآمد سالانه این کشور از صادرات چای بیش از ۸۶۷ میلیون دلار است. عمده محصول چای هندوستان در مزارع دارجلینگ و سام تولید می شود و در قالب برندهای مختلف به کشورهایی همچون انگلستان صادر می شود.

 

ویتنام با ۱۰۴ هزار و ۷۰۰ تن
سالانه ۲۰۴ میلیون و ۱۸ هزار دلار از صادرات چای تولید داخل درآمد کسب می کند. هر تن چای ویتنام ۱۳۴۰ دلار فروخته می شود. این کشور کوچک در آسیای جنوبی شرقی، ‌چای تولیدی خود را به ۶۱ کشور جهان صادر می‌کند. برخی کشورهای اروپایی، تایوان و پاکستان چای خود را از ویتنام تأمین می کنند.

 

 

بزرگ‌ترین واردکنندگان چای

 

روسیه با ۱۸۱ هزار و ۸۵۹ تن
چای نوشیدنی محبوب مردم روسیه است. بر اساس تحقیقات هر روس روزانه ۴ فنجان چای می‌نوشد و همین باعث شد سهم واردات چای روسیه مبلغی بالغ بر ۵۱۱ میلیون دلار باشد. بیشتر چای روسیه از کنیا و سریلانکا وارد می شود و چای هندوستان به دلیل قیمت بالا کمتر به روسیه می‌آید.

 

انگلستان با ۱۵۷ هزار و ۵۹۳ تن
مصرف چای هر انگلیسی در سال یک کیلو و ۹۰۰ گرم است. سالانه ۱۶۵ میلیون فنجان چای توسط انگلیسی‌ها مصرف می شود. حجم واردات این محصول در انگلیس نزدیک به ۱۵۸ هزار تن است که ۳۶۸ میلیون دلار می‌شود. انگلیسی‌ها معمولا از چای مرغوب هند و چین استفاده می کنند.

 

آمریکا با ۱۱۶ هزار و ۷۴۶ تن
آمریکایی‌ها چای را به شیوه های مختلفی می نوشند. آنها همچنین در  دهه ۹۰ میلادی چای کیسه ای را اختراع کردند که حاکی از محبوبیت آن در میان آمریکاییها است. آمریکا سالانه با ۳۱۹ هزار دلار چای مورد نیاز خود را از سیلان وارد می کند.

 

امارات با ۱۰۹ هزار و ۵۷۵ تن
امارات نه تنها یکی از وارد کنندگان چای است ، بلکه بزرگترین صادر کننده چای در خاورمیانه نیز محسوب می‌شود. این کشور کوچک سالانه نزدیک به ۳۳۰ میلیون دلار چای وارد می کند و تا ۴۸۵ میلیون دلار در صادرات این کالا به کشورهای ایران و عمان سود می برد. چای وارداتی امارات از نوع مرغوب سیلان ، هند و چین است.

 

مصر با ۱۰۷ هزار و ۵۸۶ تن
مصر بزرگ‌ترین واردکننده چای در آفریقا است و ۲۳ درصد کالای مورد نیاز خود را از کنیا و سیلان تأمین می کند که مبلغی بالغ بر ۳۰۸ هزار دلار است.

 

مزایا و معایب چای سبز و چای سیاه

گیاه چای به ‌صورت بوته، درختچه یا درختی است با نام عملی THEA SINENSIS یا CAMELIA که از خانواده‌ی چای (THEACEAE) می باشد. این گیاه در نقاطی از جهان از جمله هندوستان، چین، سریلانکا، ژاپن، ایران و نواحی دیگر پرورش می ‌یابد. چون در سه فصل از سال (بهار، تابستان و پاییز) برگ‌ های آن برداشت می ‌شود، لذا در اکثر نقاط ، چای به صورت بوته وجود دارد؛ ولی در صورتی که هیچ ‌گونه برداشتی از

 

آن صورت نگیرد، کم کم مرتفع شده و به ‌صورت درختچه یا درخت در می ‌آید.

قسمت اصلی مورد استفاده‌ی بوته ‌ی چای، برگ آن است که به ‌صورت‌های مختلف تبدیل به انواع چای می ‌شود.
با توجه به این که در ایران دو نمونه چای سبز و چای سیاه وجود دارد و بسیاری از افراد از ماهیت آن‌ها اطلاع کاملی نداشته و خواص متعددی برای آن‌ها قائل می‌ شوند، در این مطلب انواع چای موجود در ایران و جهان و خواص مربوط به آن را بیان می کنیم.
لازم به ‌ذکر است که گیاه چای سبز و سیاه یکی است، ولی در نوع عمل آوردن آن‌ها تفاوت وجود دارد.
چای سبز(GREEN TEA)
در صورتی که برگ تازه‌ی چای را به سرعت خشک کنند، چای سبز به ‌دست می ‌آید. در این شرایط اجازه‌ی تخمیر به چای داده نمی ‌شود.
مهم ‌ترین خواص چای سبز شامل موارد زیر است:
ضد پوسیدگی دندان به ‌علت فلوراید بالا،
ضد سرطان معده و پوست ،
ضد خارش و التهاب حاصل از گزش حشرات،
تحریک سیستم ایمنی بدن.
چای سبز در کشور چین، ژاپن، ترکمن صحرای ایران و بعضی نقاط دیگر مصرف دارد. چای سبز را می ‌توان مانند چای سیاه، دم کرده و مصرف نمود.

مضرات خوردن بیش از حد چای سبز
خوردن چای سبز به طور متعادل مفید است ولی خوردن بیش از حد آن می تواند ضررداشته باشد.
به گزارش روز دوشنبه خبرنگار گروه علمی فرهنگی ایسکانیوز، به نقل از new scientist ، فنول های موجود در چای سبز مانع ایجاد بیماریهای قلبی و سرطان می شود. ولی خوردن بیش از حد آن باعث آسیب به کبد وکلیه می شود. واین مساله به دلیل سمی بودن فنول های چای سبز ایجاد می شود.
به گفته محققان دانشگاه نیوجرسی، خوردن ۱۰ فنجان کوچک چای سبز در روز مناسب است. در یک آزمایش به موش ها و سگ ها مقادیر زیادی از چای سبز داده شد و در نهایت بر اثر مسمومیت کبد جان باختند. چنین مسمومیت هایی در انسان ها هم گزارش شده است
 

چای سیاه یا معمولی(BLACK TEA)
در صورتـــی کـــه بـــرگ تــازه‌ی چـــــــای، مــورد عمـلیــات تـخمـیــر(FERMENTATION) قرار گیرد، تغییراتی در رنگ، بو، مزه و مواد و اثرات آن نسبت به چای سبز ایجاد می ‌شود. پس از مراحل تخمیر،

 

 

آن را خشک کرده و بسته ‌بندی می‌ کنند.
با وجود این که امروزه چای معمولی به‌ عنوان یک نوشیدنی گرم با مصرف بسیار گسترده رو به ‌روست، ولی باید در نظر داشت که چای علاوه بر خوراکی بودن به‌ عنوان یک گیاه دارویی با اهمیت، دارای خواص متعددی است. با توجه به ‌قدمت شناخت چای توسط بشر و مصرف بسیار زیاد آن، هزاران تحقیق وسیع بر روی آن صورت گرفته که نشان دهنده‌ی اهمیت این گیاه با ارزش است.
تا کنون ۵۱ اثر مختلف از چای گزارش شده که مهم ترین این خواص عبارت‌اند از: ضد‌ درد، ضد آمیب، ضد آلزایمر (ضد فراموشی)، ضد آرتریت ، ضد تصلب شرابین، ضد باکتری، ضد سرطان ، ضد افسردگی، ضد قند خون ، ضد التهاب، ضد جهش ژنی، ضد نیتروزآمین، ضد اکسیدان ، ضد اسپاسم، ضد ویروس، قابض، مقوی قلب، محرک سیستم عصبی مرکزی، ادرار آور، محافظ کبد ، کاهنده‌ی پرفشاری خون ، محرک قدرت ایمنی بدن، کاهش دهنده‌‌ی چربی خون، کاهش دهنده‌ی تری گلیسریدها و محرک مجاری تنفسی.
خواص مذکور بین چای سبز و معمولی مشترک بوده و بسته به درصد مواد موجود در آن ها ممکن است در قدرت اثر آن‌ها تفاوت وجود داشته باشد.
چند پیام بهداشتی :
۱- از دم کردن چای در قوری استیل اکیداً خودداری شود ، زیرا چای به خاطر مقدار قابل توجهی تانن با آهن قوری استیل رسوب می دهد .
۲ – برگ چای اگر در جای مرطوب نگهداری شود ، ممکن است دچار کپک زدگی شود که گاهی مصرف این نوع چای ممکن است خطراتی در بر داشته باشد .
۳ – زیاد خوردن چای خطر ناراحتی های گوارشی از جمله مبتلا شدن به زخم معده و اثنی عشر را در افراد مستعد بیشتر می کند .
۴ – در مناطقی که میزان فلوئور در مواد غذایی نایاب است می توان کمبود آن را با خوردن چای جبران کرد .
۵ – هرگز نباید چای را در حالت داغ مصرف نمود به علت آنکه تانن چای در حرارت بالا اثر بدی روی مخاط از جمله مخاط مری می گذارد .
چای اولونگ(OOLONG TEA)
در صورتی که برگ تازه ی چای به ‌صورت ناقص تخمیر شود، چای اولونگ به ‌دست می‌ آید. این‌ گونه چای در ایران و بسیاری از نقاط دنیا تولید نمی ‌شود، ولی در کشور چین تولید می ‌شود.
از خواص مهم چای اولونگ، کاهش کلسترول خون است که می‌ تواند در هر وعده‌ی غذای چرب، مقدار کلسترول خون را در حد متعادل نگه دارد. هم‌ چنین دانشمندان ژاپنی معتقد هستند که مصرف این نوع چای باعث کاهش فشارخون شده و می ‌تواند در جلوگیری از بعضی مشکلات قلبی- عروقی موثر باشد.

استفاده از چای سبز اظهار کرد : چای سبز به دلیل این که در فرآوری کارخانه مرحله تخمیر را ندارد ، دارای خواص بیشتری است زیرا پلی فنول آن از بین نمی رود مقدار آنتی اکسیدان ها و پلی فنول ها حفظ می شود.

وی با بیان اینکه چای سبز به عنوان پیشگیری کننده سرطان شناخته شده است اضافه کرد :یکی از مهمترین ترکیبات موجود در چای سبز، پلی فنول ها است که اثرات ضد التهابی، آنتی اکسیدانی و ضد سرطانی است.

اسلامیان توضیح داد:چای سبز دارای خاصیت ضد چربی و با مصرف چای سبز کلسترول خون به میزان قابل توجهی کاهش می یابد.

 

وی با طرح این خاصیت که مصرف زیاد چای سبز روزانه، غلظت سرمی کلسترول، تری گلیسرید و چربی بد خون را کاهش می دهد افزود: مطالعه ای در امریکا نشان داده است خطر حمله قلبی در افرادی که بیش از یک فنجان چای سیاه در روز می نوشند، یک دوم کمتر از افرادی است که چای سیاه نمی نوشند.

اسلامیان افزود : برای مثال چای سبز از طریق غیر فعال کردن آنزیم های اکسید کننده موجود در برگ چای، از طریق حرارت یا بخار، فرآوری می شود. ترکیبات موجود در چای، بر اثر آب و هوا، روش کشت و تنوع و سن برگ های چاق تغییر می کند.

گفته وی پژوهشگران براین باورند که نوشیدن چای سبز حتی باعث ترمیم سلول های آسیب دیده رگ ها و قلب می شود و روند ترمیم سلول ها را تسریع می کند.

این متخصص تغذیه خاطر نشان کرد :چای سبز، معده را تقویت و ضمن دفع سموم بدن، نفخ معده را نیز برطرف می کند.

وی با اشاره به اینکه ترکیب کاتچین موجود در چای سبز، اثرات مفیدی برسیستم قلب و عروق دارد افزود :این ترکیب اثرات خود را از طریق خاصیت های آنتی اکسیدانی، ضد پرفشاری خون، ضد التهابی، ضد تکثیری، ضد انعقادی و کاهنده چربی خون می گذارد. مصرف بالای چای سبز روزانه، غلظت سرمی کلسترول، تری گلیسرید و چربی بد خون را کاهش می دهد

این متخصص تغذیه توضیح داد:اثرات پیشگیری کننده چای سبز، در مطالعات مختلف با مقادیر گوناگونی گزارش شده است که میزان ۲ تا ۳ فنجان چای سبز در روز را توصیه می کنند.

اسلامیان افزود :عصاره چای، به ویژه چای سبز و ترکیبات آنتی اکسیدانی موجود در آن اثرات مهاری در تشکیل و رشد تومورهای سرطانی به ویژه سرطان های پوست، ریه، معده، کبد، روده کوچک، پانکراس، کولون، مثانه و سینه دارند.

وی با بیان اینکه مصرف زیاد چای سبز روزانه، غلظت سرمی کلسترول، تری گلیسرید و چربی بد خون را کاهش می دهد افزود: مطالعه ای در امریکا نشان داده است خطر حمله قلبی در افرادی که بیش از یک فنجان چای سیاه در روز می نوشند، یک دوم کمتر از افرادی است که چای سیاه نمی نوشند.

وی در خصوص مضرات چای سبز گفت : چای سبز نیز همانند چای سیاه مانع از جذب آهن بدن می شود و بهترین زمان برای مصرف این چای یکی تا دو ساعت قبل یا بعد از غذاست و مصرف چای با غذا اصلا مناسب نیست .

 

*** فواید و مضرات چای سفید

این متخصص تغذیه در خصوص چای سفید اضافه کرد:چای سفید در فرآیند تخمیر (از زمانی که برگ چای چیده می شود تا زمانی که در معرض هوا قرار می گیرد ) تغییراتی در ترکیبات چای رخ می دهد به نحوی که در چای سبز و سفید مقدار کافئین به حداقل ممکن می رسد.

اسلامیان گفت : چای سفید از خاصیت درمانی بیشتری نسبت به چای سبز برخوردار است اما گران بودن آن مانعی است که مردم زیاد آن را مورد استفاده قرار نمی دهند.به گفته وی چای سفید خواص ضد باکتری و ضد ویروسی دارد . همچنین در کاهش کلسترول ، سلامتی پوست ، جوان سازی ، محافظ پوست در برابر اشعه ماورای بنفش ، سلامتی دهان ودندان و استحکام استخوان ها موثر است .

 

***فواید و مضرات چای سیاه

این متخصص تغذیه با بیان اینکه چای پس از آب پر مصرف ترین مایع در جهان است اضافه کرد: مطالعات نشان می دهد که ۷۸ درصد چای به صورت سیاه، ۲۰ درصد به صورت چای سبز و ۲ درصد نیز چای اولانگ (ویژه کشورهای چین و تایوان) مصرف می شود.

اسلامیان ادامه داد: انواع چای بر اساس نوع فرآوری و میزان اکسیداسیون برگ های بوته گیاه چای، تقسیم بندی می شوند، چای سفید (جوانه اکسید نشده)، چای سبز (برگ های اکسید نشده)، چای مخصوص چین و تایوان اولانگ (برگ های نسبتا اکسید شده) و چای سیاه (برگ های اکسید شده) است.

وی یاد آور شد : فرآیندهای انجام شده بر روی برگ چای به گونه ای است که که آنتی اکسیدان های موجود در برگ حفظ شود یا از اکسیداسیون آن ها جلوگیری شود.

اسلامیان اظهار کرد : پژوهش ها نشان داده اند افزودن شیر به چای جذب ترکیبات آنتی اکسیدانی را کاهش می دهد. این در حالی است که مطالعات اخیر این فرضیه را رد می کنند.

به گفته وی برگ های چای حاوی سه ترکیب اصلی کافئین، تئوفیلین و ترکیبات پلی فنولی با اثرات متابولیکی است .

اسلامیان با بیان اینکه اثرات مفید کافئین بر سیستم عصبی مرکزی شناخته شده است گفت :برخی اثرات کافئین را تئوفیلین، افزایش می دهد که شامل افزایش توان ذهنی،گشاد کننده عروق است ازطرفی این دو ماده مدر هستند و باعث دفع آب از بدن می شوند.

اسلامیان اضافه کرد : همچنین مطالعه دیگری نشان داده است که خطر سکته مغزی در افرادی که روزانه ۳ فنجان چای سیاه یا سبز می نوشند، ۲۰ درصد کمتر از افرادی است که کمتر از ۱ فنجان، چای می نوشند.

این متخصص تغذیه ادامه داد:برخی شواهد نیز حاکی از آن است که نوشیدن چای می تواند در کاهش قند خون با تأثیر بر انسولین اثرگذار باشد.

وی گفت : مطالعات حاکی از آن است که افرادی که حداقل ۴ فنجان چای سیاه و یا حداقل ۶ فنجان چای سبز روزانه می نوشند، خطر دیابت نوع ۲ در آن ها ۳۰ درصد کاهش می یابد. البته که این شواهد همچنان بحث بر انگیز است و نیاز به انجام مطالعات بیشتری دارد.

یه گفته وی نوشیدن چای همچنین منجر به کاهش باکتری های دهان که عامل بوی بد دهان و پوسیدگی دندان ها هستند، می شود همچنین اثرات احتمالی محافظتی از بیماری های آلزایمر و پارکینسون و همچنین افزایش میکروب های مفید دستگاه گوارش می شود.

اسلامیان د مورد مضرات انواع چای یاد آور شد :برخی پژوهش ها نیز ارتباط بین نوشیدن چای داغ و افزایش خطر ابتلا به سرطان مری را نشان داده اند. به علاوه ترکیبات پلی فنولی موجود در چای نیز با جذب آهن تداخل می کند و نباید با مواد غذایی غنی از نظر آهن مصرف شود.

این متخصص تغذیه در پایان توصیه کرد که از نوشیدن چای داغ و همچنین نوشیدن آن پس از صرف غذا امتناع کرده زیرا باعث می شود آهن موجود در غذا جذب بدن نشود.

 

 

 

 

*** سایر مضرات انواع چای

-چای دندانها را لک دار و سیاه می کند.

-مقدار کافئین موجود در برگهای چای زیاد است محرک های سیستم اعصاب مرکزی است.

-چای ترشح اسید معدی را تحریک می کند ،بنابراین برای اشخاصی که زخم معده دارند توصیه نمی شود ولی آن را می توان با کمی شیر و شکر مخلوط کرد.

-افراط در خوردن چای ممکن است جذب آهن را مختل کند وموجب کم خونی شودبه خصوص در مورد اطفال توصیه می شود این نکته کاملا رعایت شود.

-افراط در خوردن چای ممکن است ایجاد یبوست کند.

– در بسیاری از بیماریها مصرف چای مضر است و باید مصرف انواع آن با دستور پزشک باشد.

 

مشکلات صنعت چای ، راهکارها برای نجات و ارتقاء آن

چای گیاهی است خزان ناپذیر با اسم علمی Camellia sinensis یا Camellia teifera از خانواده ته آسه که در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری توام با رطوبت و بارندگی مناسب در خاک های معمولا اسیدی رشد می کند. تحقیقات مورخین و محققین بیانگر این مطلب است که بوته چای حدود سه هزار سال قبل از میلاد در چین وجود داشته و موطن اصلی آن را نواحی جنوبی چین و دسته ای دیگر آن را هندوستان می دانند.
در ایران احداث اولین باغ چای در سال ۱۲۷۵ هجری شمسی در لاهیجان صورت گرفت، و تا سال ۱۳۵۳ ایران دارای ۸۱ کارخانه چایسازی بوده است.
مرحوم حاج میرزا کاشف السلطنه چایکار در اواخر قرن ۱۳ هجری بذر و نهال چای را به ایران آورد وی یکی از رجال میهن دوست و خدمتگزار ایران بود که تقریباً عمر خود را صرف ترویج چایکاری در ایران کرد و بالاخره جان خویش را در این راه از دست داد. در حال حاضر بر اساس آمار موجود سطح زیر کشت چای در شمال کشور بالغ بر ۳۰ هزار هکتار می باشد. نواحی زیر کشت چای را می توان به ۸ منطقه تقسیم کرد که به ترتیب از غرب به شرق عبارتند: فومن، شفت، صومعه سرا، رشت، لاهیجان، سیاهکل، لنگرود، کومله، املش، رودسر، رحیم آباد، کلاچای، رامسر، تنکابن وچالوس که جمعاً حدود ۶۹۹۰۰ نفر چایکار بالغ بر ۷۷۴ قریه به امر کشت چای مشغولند، برداشت چای در ایران در سه نوبت صورت می گیرد. چین بهاره با ۴-۳ بار برگ چینی، چین تابستانی با ۶-۵ بار برگ چینی، چین پاییزه با دو بار برگ چینی که چین بهاره از نظر لطافت و عطر و طعم معروف است.
از نظر مواد متشکله آلی برگ سبز چای ایران از بهترین نوع برگ سبز چای دنیا می باشد. تولید و فرآوری آن احتیاج به مدیریت و تخصص دارد. ۴/۸۴% کشاورزان چایکار دارای مساحتی کمتر از یک هکتار می باشند. بالغ بر یکصد و هفتاد کارخانه چایسازی برای تبدیل برگ سبز چای در طول دوره بهره برداری از اردیبهشت تا پایان مهر ماه به طور شبانه روز مشغول تولید چای خشک می باشند و برای هر تن برگ سبز چای رقمی بالغ بر ۰۰۰/۰۰۰/۱۵۰ ریال سرمایه گذاری نیاز است و حدوداً دویست و پنجاه میلیارد تومان سرمایه گذاری در بخش

صنعت انجام شده است.
در بخش اشتغال در طول دوره بهره برداری به طور متوسط حدود ۳۰ هزار کارگر در باغات چای مشغول عملیات زراعی و جمع آوری برگ سبز و تقریباً ۶ هزار کارگر در کارخانجات چایسازی به طور مستقیم و غیر مستقیم

 

مشغول کار هستند.
بیش از ۶۰% اقتصاد شهرهای لاهیجان، لنگرود، رودسر، رامسر، تنکابن، صومعه سرا و ۸۰% اقتصاد شهرهای سیاهکل، املش، رحیم آباد ، واجارگاه بستگی به تولید مستقیم چای دارد. حدوداً ۸۰% چایکاران شمال تک محصولی و هیچ گونه ممری برای امرار معاش

به جز چای ندارند. مصرف چای کشور در سال یکصد وسی هزار تن می باشد که کل تولید کشور حدوداً در شرایط ایده آل ۳۵-۳۰ هزار تن خواهد بود، مابقی نیاز کشور بایستی با خروج ارز از خارج تامین گردد.
سهم ایران از نظر سطح زیر کشت در جهان ۵/۱ درصد و سهم تولید چای خشک ۵/۲ درصد می باشد. در حالیکه ایران فقط ۱ درصد از جمعیت کل جهان را دارا است. اما ۵/۴-۴ درصد چای جهان را مصرف می کند. با توجه به مصرف سرانه چای در ایران (۵/۱ کیلوگرم برای هر نفر) سهم ارز خارج شده از کشور برای واردات چای براحتی برای جمعیت ۷۶ میلیونی قابل برآورد می باشد. جا دارد در جهت سیاست توسعه باغات جدید در مناطق خاص استان گیلان(علی الخصوص از منطقه رضوانشهر تا آستارا) و غرب مازندران بازنگری اساسی صورت گیرد. همچنین در مقایسه کشت چای و برنج با توجه به بحران آب زراعی منطقه(نیاز آبی یک هکتار باغ چای ۳۵۰۰ مترمکعب و برای برنج ۱۲۰۰۰ مترمکعب) و قدرت اشتغال زایی بالای چای در مقایسه با برنج(یک هکتار باغ چای با سیستم آبیاری بارانی جهت تولید چای مرغوب ۴۰۰ نفر کارگر در روز و یک هکتار برنج ۱۲۱ نفر در روز) و ارزش اقتصادی چای خشک تولید شده در بازار های جهانی (بطوریکه در حال حاضر به ازای هر کیلو چای مرغوب تولید شده می توان ۶ کیلو برنج وارد نمود) تعمق بیشتری بایستی صورت گیرد. حدود ۲۸ هزارهکتار از اراضی جنگلی و غیرجنگلی(۸ هزار بصورت جنگل مخروبه رها شده و ۲۰ هزار هکتار زیر کشت ارقام برنج کم بازده) که اکثراً در بالا دست شبکه آبیاری سفیدرود و در کوهپایه ها واقع شده و اصطلاحاً به زبان محلی سل آبخور و یا چشمه آبخور می باشند و این مزارع در گذشته نه چندان دور از تبدیل بخشی از جنگلهای مخروبه در مناطق کم شیب به مرور زمان احداث گردیده اند. اگر طی یک برنامه مدون تبدیل به باغات چای مکانیزه(بصورت مجتمع باغ و کارخانه) شوند و بدنبال آن با توسعه آبیاری تحت فشار (بارانی) از ۵۰۰۰ هکتار فعلی تا مرز ۱۲۰۰۰ هکتار در آینده و رعایت اصول به زراعی در باغات چای( خصوصاً انجام هرس های صحیح، توصیه کودی مناسب و مبارزه با نماتد زخم ریشه چای و …) می توان تا حدودی به مرز خودکفایی چای در کشور و صنایع مرتبط با آن امیدوار بود..
بیان مشکلات محوری چای
الف- در بخش کشت و زرع یا باغ
۱- بالا بودن سن بوته های چای باغ های چای کشور که حدود ۴۰% باغات چای سن آنها بالای ۵۰ سال می باشد و عمر باردهی مفید آنها رو به افول است و نیاز است درخصوص جایگزینی بوته ها فکر اساسی و عملی صورت گیرد.

۲- شناسنامه دار نبودن باغ های چای درخصوص ارائه فرمول و یا نقشه جدید به زراعی برای آنها، بطوریکه طی چهل سال اخیر هیچگونه مساحی واقعی در باغ چای ایران صورت نگرفته و به عبارتی آمار واقعی از میزان سطح زیر کشت برای باغ چای در دست نداریم.

۳- عدم پیش بینی تسهیلات مالی کافی به موقع و بدون بهره و یا کم بهره برای جوان سازی باغ های چای خصوصاً در توصیه انواع هرسها.
۴- نداشتن برنامه و اعتبار کافی برای احداث باغهای جدید(توسعه سطح زیر کشت) و در جنگل های مخروبه استان با تغییر کاربری اراضی بالای کانال آبرسانی شبکه سفیدرود بصورت مجتمع باغ و کارخانه در تشکل های تعاونی در راستای توسعه پایدار استان های شمالی کشور.
۵- نداشتن شبکه های آبیاری بارانی کافی در باغات چای و عدم پیش بینی تسهیلات مالی کافی در راستای توسعه آنها.
۶- متاسفانه الودگی بالای ۲۰% از باغات چای کشور به آفت خطرناک نماتد مولد زخم ریشه چای و نداشتن برنامه اصولی در جهت کاهش خسارت آنها.
۷- عدم تعیین قیمت پایه و تضمینی برگ سبز بر اساس هزینه تولید، سود متعارف با در نظر گرفتن تورم سالیانه و نظارت غیراصولی بر خرید برگ سبز چای در کارخانجات چایسازی که این عوامل باعث بی اعتمادی چایکاران در هنگام عرضه برگ سبز و عدم دریافت بهای واقعی آن می باشد (ارزان بودن بهای برگ سبز چای نسبت به سایر محصولات کشاورزی).
۸- ناامیدی چایکاران به آینده این محصول و تمایل آنها به تغییرکاربری باغ های چای (عدم حمایت اصولی از چای).
۹- کوچک بودن باغ های چای و حتی در بیشتر مناطق چایکاری شمال کشور، باغ چای تنها منبع درآمد برای چایکاران بوده که ممکن است هر گونه تغییرات درآمدی برای چایکاران عوارض نامطلوب اقتصادی و اجتماعی ناشی از آن به همراه داشته باشد (بالغ بر۴/۸۴% از باغ های چای از یک تا زیر یک هکتار می باشد).
۱۰- افزایش فرهنگ بدچینی در بین چایکاران به علت پایین بودن قیمت برگ سبز و به انگیزه کسب درآمد بیشتر و تامین هزینه معاش خانواده ها که اغلب از نظر درآمدی از فقیرترین قشرهای جامعه کشاورزی استانهای شمالی می باشند.
۱۱- مشکل حمل و نقل برگ سبز چای، تراکم و فشردگی برگ سبز در زنبیل ها و دور بودن فاصله کارخانجات چایسازی از باغ های چای .
۱۲- عدم حمایت کافی در تحقیقات کاربردی چای خصوصاٌ روی پروژ های به زراعی و به نژادی در باغ چای و بی اعتمادی چایکاران بعلت نداشتن آموزشهای فنی – ترویجی نسبت به نتایج فعلی پروژه های تحقیقاتی اجرا شده (فعلاً محققین کافی در مرکز تحقیقات چای کشور مشغول بکار نمی باشند.

ب- بخش فرآوری و تولید(کارخانجات چایسازی و کارگاه های بسته بندی
۱- فرسوده و قدیمی بودن ۹۰% از ساختمانها و ماشین آلات چایسازی بیشتر کارخانجات  به علت عدم وجود ابزارهای کنترل دقیق و نبود نظارت کارشناسی بر روی عملیات فرآوری که منجر به افت کیفی چای خشک تولیدی می گردد.
۲- عدم بکارگیری نیروهای فنی و نداشتن آزمایشگاه کنترل کیفی در اکثر کارخانجات چایسازی در مراحل

 

مختلف فرآوری چای باعث افت کیفی محصول شده است.
۳- عدم اتوماسیون خط تولید کارخانجات چایسازی و بسته بندی چای در آنها (خصوصاً اکثر بسته یندی ها در

 

چای خشک  غیراصولی و از استاندارد کافی برخوردار نمی باشند).
۴- استفاده از حجم بالای برگ سبز تحویلی در کارخانجات در اوج برداشت برگ سبز (عدم هم خوانی ظرفیت کارخانجات چایسازی با برگ سبز تحویلی در بعضی از مناطق)
بطوریکه در بعضی مواقع مرحله پلاس صورت نمی گیرد. و چای استحصالی از کیفیت خوبی برخوردار نیست و یا فاصله زمان فرآوری در این گونه کارخانجات غیر اصولی می باشد.
ج- بازرگانی و سیاست گذاری:
۱- نافروش ماندن قسمت اعظم چای های تولیدی قبل از سال ۱۳۷۹ (سال شروع طرح اصلاح ساختار چای) و بعد از آن تا سال جاری (۱۳۸۸) آمارها حاکی از آن است که بالغ بر ۲۰۰ هزار تن چای خشک بصورت سنواتی وی ا غیرسنواتی در انبارها موجود می باشد.
۲- عدم موفقیت در کنترل چای قاچاق و اعمال سیاست نادرست تنظیم بازارو اشباع بازارهای داخلی از انواع چای خارجی.
۳- فراهم نبودن بستر فروش چای خشک تولید داخلی سالهای اخیر از طریق سبد کالای خانوار که همکاری های لازم فی مابین وزارت بازرگانی و جهاد کشاورزی علیرغم پی گیری مستمر مسئولیتی مملکتی در یکی دو سال اخیر چه بصورت خالص داخلی و یا بصورت اختلاط با چای های خارجی وارداتی وجود ندارد.
۴- فراهم نبودن بستر صادرات چای در مرحله اول برای کشورهای همسایه.
۵- نداشتن برنامه های اصولی در راستای قرار دادن چای در اقلام مورد معامله در بورس محصولات کشاورزی.
۶-نبودن قوانین کافی و عملی تعزیرات برای متخلفینی که در امر چای قاچاق اقدام می نمایند
۷- عدم تفویض اختیارات قانونی و عملی برای سازمان چای کشور (متاسفانه شرح وظیفه این سازمان هنوز هم در هاله ای از ابهام می باشد).

بیان راه حل پیشنهادی کوتاه مدت و بلند مدت

الف – کوتاه مدت دربخش کشت و زرع یا باغ طی یک دوره ۷-۵۵ ساله
۱- اجرای هرسهای سبک (کمربرو سربر) با پرداخت تسهیلات کم بهره و به موقع در راستای جوان سازی بوته چای به منظور تولید محصول کیفی و استاندارد.
۲- توسعه ایجاد شبکه های آبیاری بارانی در قالب تشکل ها(توضیح: فعلاً حدود ۵۰۰۰ هکتار در باغات چای ما آبیاری تحت فشار داریم که طی یک برنامه کوتاه مدت ۵ ساله این سطح تا ۱۲۰۰۰ هکتار قابل ارتقاء است).
۳- اجرای طرح های پایلوت تغذیه گیاهی در باغ های دیم و آبیاری و ارائه توصیه های فنی در استفاده بهینه از ماکرو و میکروالمنت ها (درشت و ریز مغذی ها).
۴- شناسائی کانونهای آلودگی جدید به نماتد مولد زخم ریشه چای در باغ و اجرای پروژه IPM در کاهش خسارت این بیماری در باغات با نظارت فنی کارشناسان مراکز تحقیقاتی و سازمان چای، چون این عارضه جزء آفات کلیدی چای بوده نیاز است ارگانهای دولتی مستقیماً با همکاری چایکاران در امر کنترل آن اقدام نمایند.
۵- تعیین نقشه جامع باغ های چای و شناسنامه دار کردن آنها به منظور خدمات رسانی بهتر از طریق سازمان های اجرائی.
۶- احیاء باغ های چای مخروبه و نیمه مخروبه با پرداخت تسهیلات نظارت شده دولتی بدون بهره و کم بهره و

 

به موقع و تعهد پرداخت قانونی از طرف چایکاران ۳ سال پس از پرداخت وام از بهای برگ سبز بصورت اقساطی اقدام گردد.
۷- ایجاد تشکل های باغ و کارخانه با توجه سطح زیر کشت و ظرفیت کارخانه در هر منطقه جهت ارائه تسهیلات به زراعی و اجرای اصول نوین چایکاری.
۸- تشکیل نمایندگی های خرید برگ سبز چای درخصوص باغاتی که فاصله آنها از کارخانجات چایسازی دور می باشند
۹- توسعه میکانیزاسیون در باغ های چای (فرم دهی بوته های چای با استفاده از ماشین هرس و به دنبال آن برداشت چای با ماشین) در قالب تشکل های تعاونی چایکاران
۱۰- برگزاری کلاسهای آموزشی- ترویجی با همکاری محققین مراکز تحقیقاتی و سازمانهای اجرائی(سازمان چای، سازمان جهاد و نظام مهندسی کشاورزی استان با مشارکت تعاونی چایکاران) در مناطق چایکاری از شروع فصل
به زراعی و این کلاسها هر ساله بایستی در طول سال استمرار داشته باشد.

ب-  بلند مدت در کشت و زرعی یا باغ طی یک دوره ۱۵- ۱۰ ساله
۱- اجرای هرس های سنگین(کف بر) با پرداخت تسهیلات بدون بهره و به موقع با نظارت کارشناسان سازمان چای بر اساس فرمول هایی که در شناسنامه چای هر باغ دار مشخص شده است
۲- توسعه سطح زیر کشت باغ های در جنگل مخروبه و نیمه مخروبه در قالب تشکل های تعاونی چایکاران بصورت مجتمع باغ و کارخانه طی یک برنامه ۱۰ ساله
۳- جایگزینی بوته های قدیم و کم بازده با نهالهای اصلاح شده طی یک برنامه بلندمدت و با در نظر گرفتن جمیع جهات که در این راستا زیان و ضرری متوجه چایکاران نگردد.
۴- اجرای عملی طرح های به نژادی به منظور معرفی کلونهای برتر چای در راستای کمک به امور به زراعی باغات چای
۵- امکان تبدیل اراضی بالای کانال آبرسانی شبکه های سفید رود به باغ های چای بصورت مجتمع باغ و کارخانه در راستای تولید چای بیشتر.
به دلایل زیر در زمینهای شالیزاری فوق این امر توصیه می گردد:
۵-۱- وضعیت آب زراعی منطقه برای چای کافی بوده (۳۵۰۰ متر مکعب برای هر هکتار) در حالیکه برای برنج (۱۲۰۰۰ متر مکعب برای هکتار) ناکافی می باشد و بحرانهای خشکسالی در سالهای کم باران در این مناطق از مشکلات استان گیلان می باشد
۵-۲- کشت و کار چای قدرت اشتغالزائی بالائی در مقایسه با برنج دارد(یک هکتار چای آبی جهت تولید چای مرغوب به ۴۰۰ نفر کارگر در روز، در حالیکه یک هکتار مزرعه برنج به ۱۲۱ نفر کارگر در روز احتیاج دارد).
۵-۳- فرسایش خاک در باغ های چای نسبت به مزارع برنج کمتر است
۵-۴- ارزش جهانی یک کیلو چای تولیدی بالاتر از برنج بوده بطوریکه با ۱ کیلو چای خشک تولیدی می توان حدود ۶ کیلو برنج وارد کرد.

 

ارائه راه حل های پیشنهادی کوتاه مدت و بلند مدت در فرآوری و تولید
۱- بازسازی اصولی کارخانجات فرسوده و قدیمی با تسهیلات کم بهره و یا بدون بهره بانکی با نظارت کافی و قانونمند
۲- بازسازی و تعویض ماشین آلات چایسازی از مرحله پلاس تا مرحله سورت و درجه بندی در راستای اتوماسیون خط تولید با تسهیلات بانکی کم بهره و حتی بدون بهره با نظارت کافی و قانونمند.
۳- استقرار آزمایشگاه های کنترل کیفی و تعیین مسئول فنی در خط تولید برای تمامی کارخانجات چایسازی
۴- آموزش مستمر سالیانه در راستای ارائه مهارتهای فنی برای مدیران، کارشناسان و متصدیان مختلف کارخانجات چایسازی
۵- احداث و یا بازسازی انبارهای مناسب برای نگهداری چای خشک تولیدی سالیانه بطوریکه پس از پایان دوره بهره برداری چای خشک تولیدی با ارتباط مناسبی که بین کارخانه های تولید چای خشک و بخش تجارت صورت می گیرد، جهت مصرف به بازار فروش انتقال داده شوند.
۶- نظارت کافی در کارخانه های چایسازی در امر خرید برگ سبز استاندارد و فرآوری آن تا تولید چای خشک و حتی بسته بندی با دستورالعمل های فنی – عملیاتی و با پشتوانه قانونی.
۷- تشویق کارخانه دارانی که در امر چایسازی موفق بوده اند و چای کیفی تولید می کنند بصورت پرداخت یارانه ها و یا حتی حواله چای خشک وارداتی برابر قانون واردات مورد حمایت قرار گیرند.
۸- نمرات چای خشک استحصالی در کارخانجات چای بر اساس دستور العمل های فنی با توجه به درجات برگ سبز هر ساله با نظارت کافی اعمال شود. که هدف نهائی این امر افزایش روند کیفیت چای خشک تولیدی می باشد.

ارائه راه حل های پیشنهادی کوتاه مدت و بلند مدت در بازرگانی و سیاست گذاری
۱- سیاست گذاری اصولی درخصوص تعیین قیمت برگ سبز استاندارد چای در هر سال بر اساس هزینه های تولید، تورم سالیانه و سود متعارف
۲- تصمیم گیری قطعی و نهائی درخصوص چای های سنواتی موجود در انبار(چای خشک های سنواتی قابل شرب و غیر قابل شرب) این امر حتما بایستی در اسرع وقت صورت گیرد.
۳- سیاست گذاری در ورود چای خارجی توسط تجار شناخته شده به کثر مقدار کل تولید شده داخلی تا سقف حداکثر ۱۳۰ هزار تن (کل مصرف سرانه کشور) مشروط به اینکه بازرگانان به نسبت چای وارداتی به منظور اختلاط از چای تولید داخلی خریداری و استفاده نمایند
۴-سیاست گذاری جلوگیری عملی از قاچاق چای خارجی و اعمال قوانین تعزیراتی برای متخلفین.
۵- فراهم آوردن بستر فروش چای خشک تولید داخل و یا بصورت مخلوط از طریق سبد کالای خانوار با همکاری مستمر و وزارت خانه های بازرگانی و جهاد کشاورزی
۶- فراهم نمودن بستر صادرات بصورت تشکیل بازارهای فروش در بنادر شمالی و جنوبی کشور
۷-فرهنگ سازی عمومی در مصرف چای داخلی از طریق ارگانهای ذیربط.
نتیجه گیری کلی جهت ارتقاء این محصول استراتژیک شمال کشور
۱- اجرای عملیات به زراعی (انواع هرسها، آبیاری تحت فشار، میکانیزاسیون، مبارزه با آفات و بیماریها و علفهای هرز و…) در باغ های چای طی یک برنامه تدوین شده با نظارت و هدایت فنی سازمان چای کشور.

۲- جایگزینی بوته های قدیمی و کم بازده با نهالهای اصلاح شده در راستای احیاء باغات چای با نظارت فنی سازمان چای شمال و سایر سازمانهای ذیربط.
۳- تعیین مساحی واقعی باغات چای کشور از طریق سیستم ماهواره ای.
۴- برنامه ریزی دراز مدت در راستای توسعه سطح زیر کشت در جنگل های مخروبه و نیمه مخروبه در شمال کشور سطحی حدود ۸۰۰۰ هکتار و امکان تغییر کاربری اراضی شالیکاری بالای کانال آبرسانی شبکه سفیدرود به باغات چای بصورت مجتمع باغ و کارخانه در سطحی حدود ۲۰۰۰۰ هکتار با نظارت فنی سازمان چای.
۵- تعیین عادلانه قیمت برگ سبز چای هر ساله بر اساس هزینه های تولید، تورم سالیانه و سود متعارف قبل از شروع عملیات بهزراعی در فصل زمستان و اعلان از طریق رسانه های ارتباط جمعی به چایکاران جهت دلگرمی آنان در تولید بهینه چای.
۶- تجهیز و نوسازی کارخانجات چایسازی (اتوماسیون کردن) از قبیل تجهیز آزمایشگاه ها با کادر فنی، بهداشتی کردن کارخانجات چایسازی و … در راستای تولید چای خشک استانداردو کیفی
۷- برنامه ریزی در راستای اجرای برنامه های آموزشی و ترویجی برای چایکاران، مدیران و کارشناسان و کارگران فنی کارخانجات چایسازی از طرف سازمان چای
۸- اتخاذ سیاست های اصولی و عملی آنی درخصوص چای خشک های سنواتی موجود در انبارها به منظور فروش چای قابل شرب و امحاء چای غیرقابل شرب بصورت استخراج کافئین، تولید کمپوست و…
۹- نظام مند کردن واردات چای خشک خارجی توسط تجار مجاز به کسر کل تولید شده داخلی تا سقف حداکثر ۱۳۰ هزار تن (کل مصرف سالیانه کشور) مشروط به اختلاط با چای داخلی و یا فروش خالص آن بدون اختلاط.
۱۰- جلوگیری عملی و قانون مند از قاچاق چای خارجی و اعمال قوانین تعزیراتی برای متخلفین این امر
۱۱- در پایان جهت نجات چای ایران وارتقاء این محصول سالم و ارگانیک نیاز به عزم ملی است که امیدوارم این اراده هر چه زودتر و سریعتر در سال تولید ملی در  مملکت ما عملی گردد.

گرداورنده:سعید جاهد

 

ارسال دیدگاه